Blog

12 ról nauczyciela w nauczaniu metodą Montessori
Celem nauczania metodą Montessori jest przygotowanie dziecka do samodzielnego życia przez wspieranie jego potencjalnych możliwości. Zgodnie z założeniem Marii Montessori każde dziecko ma swój własny, naturalny plan rozwoju, który jest aktywizowany przez środowisko wychowawcze. Odpowiednie przygotowanie otoczenia stanowi warunek osiągnięcia przez dziecko pełnego rozwoju i życiowej niezależności. Za przygotowanie otoczenia odpowiada nauczyciel. On również, jako integralna część środowiska wychowawczego, ma do spełnienia bardzo ważne zadanie polegające na wspieraniu wychowanka w procesie samorozwoju.

Pod względem aranżacji otoczenia i roli nauczyciela w procesie dydaktycznym pedagogika Montessori znacząco różni się od przyjętego w polskich szkołach modelu pruskiego. Z perspektywy wielu rodziców różnice te wprowadzają chaos, który wypacza założenia modelu Montessori i utrudnia zrozumienie zadania, jakie ten stawia przed nauczycielami i rodzicami. W poniższym artykule skupimy się na rolach nauczyciela w nauczaniu metodą Montessori.

Nauczyciel w nauczaniu metodą Montessori

W szkole pruskiej autorytet nauczyciela był niepodważalny, a przez naukę rozumiano przede wszystkim przyswajanie i zapamiętywanie konkretnych informacji. Wychowankowie oceniani byli za pracę indywidualną, a cały proces nauczania przebiegał zgodnie z odgórnie ustalonym planem, który nie uwzględniał możliwości uczniów, ani ich zainteresowań. Na tle modelu pruskiego pedagogika Montessori jawi się jako wywrotowa, a nierzadko także jako bezwartościowa. Nauczyciel nie ocenia, dopuszcza różne sposoby myślenia i nie dysponuje żadnymi konkretnymi narzędziami do tego, aby motywować bardziej leniwych uczniów do pracy. Jak jest w rzeczywistości? Jaką rolę dogrywa nauczyciel w procesie samorozwoju dziecka? Czy uczenie się powinno polegać tylko i wyłącznie na bezrefleksyjnym przyswajaniu informacji?

12 zadań nauczyciela

Wizja Marii Montessori nie powstała w próżni. Jest wynikiem pracy z dziećmi oraz skrupulatnej obserwacji ich zachowań, sposobu uczenia się i zdobywania nowych umiejętności. To, jak reagują one na środowisko wychowawcze pozwoliło jej zdefiniować i nazwać zadania nauczyciela, który – jak już wspomnieliśmy – odpowiada za kreację tegoż środowiska i sam jest jego częścią.

Zgodnie z założeniami metody Montessori nauczyciel:

  1. ma obowiązek zachowania porządku – porządek rozumiany jest tu w kontekście porządku materialnego; zadaniem nauczyciela jest bać o to, aby środowisko wychowawcze było zorganizowane i uporządkowane, pomoce dydaktyczne miały swoje miejsce i były na nie odkładane po zakończeniu zajęć;
  2. powinien uczyć prawidłowego korzystania z pomocy – prawidłowe korzystanie z pomocy zakłada ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem oraz dbanie o nie, dziecko powinno wiedzieć o tym, że pomocy się nie niszczy;
  3. jest aktywny, kiedy zaznajamia dziecko z otoczeniem, a pasywny, kiedy to zaznajomienie już nastąpiło – w tradycyjnym modelu nauczania nauczyciel bardzo często zachowuje aktywność przez cały czas pracy z dzieckiem, wskazuje wybór pomocy, dyktuje ćwiczenia, oczekuje współpracy zgodnie z przyjętym przez siebie schematem; w pedagogice Montessori nauczyciel wycofuje się stwarzając dziecku przestrzeń do samorozwoju, pozostaje z boku obserwuje, wspiera, a kiedy dziecko poprosi pomaga;
  4. powinien obserwować dzieci, aby ich siły nie marnowały się na błahostki, takie jak szukanie pomocy dydaktycznych – samodzielność jest bardzo ważna, nauczyciel nie ingeruje za każdym razem, nie wyprzedza woli dziecka do sięgnięcia po konkretną pomoc naukową, ale w sytuacji, w której dziecko przestaje sobie radzić wspiera je, wspiera nie oznacza wyręcza;
  5. musi śpieszyć z pomocą tam, gdzie jest potrzebny – nauczyciel w przedszkolu Montessori nie pozostawia dzieci samymi sobie, jest cały czas obecny, a poproszony o pomoc udziela jej; doświadczenie wynikające z obserwacji dzieci pozwala nauczycielowi trafnie oceniać zaradczość dzieci i wspierać również te, które nie prosiły o pomoc werbalnie;
  6. powinien słuchać i opowiadać, kiedy jest do tego zapraszany – rozmowa z dorosłym to dla dzieci okazja do zdobywania wiedzy i umiejętności językowych, świadomy nauczyciel nie ignoruje pytań wychowanków, zamiast tego udziela wyczerpujących odpowiedzi, dyskutuje, podsuwa pod rozwagę różne punkty widzenia, tym samym wspierając dziecko w rozwiązywaniu konkretnych problemów;
  7. ma respektować pracujące dziecko bez przerywania mu – w modelu pruskim nauczyciel wyznacza czas na realizację poszczególnych zadań, w modelu Montessori nauczyciel szanuje czas pracy dziecka i rozumie to, że dzieci realizują różne zadania w swoim naturalnym tempie;
  8. powinien akceptować dziecko, które popełni błąd bez przerywania mu – błędny stanowią nieodłączny element edukacji, poprawianie dziecka może je zniechęcić, a przerywanie zaburzyć jego naturalny rytm pracy; zamiast przerywać dziecku nauczyciel Montessori przy najbliższej możliwej okazji wskaże prawidłowe rozwiązanie;
  9. powinien akceptować dziecko akurat wypoczywające lub obserwujące prace innych bez przymuszania go do działania – zmuszanie do działania tu i teraz, bo tak przewiduje plan pracy jest cechą charakterystyczną nauczania w modelu pruskim, w modelu Montessori nauczyciel szanuje naturalną aktywność dziecka oraz jego potrzebę odpoczynku;
  10. powinien pomóc dziecku, które obserwuje pracę innych, proponując mu takie przedmioty, które ono już raz odrzuciło, sugerując, czego jeszcze nie zrobiło oraz gdzie mogło popełnić błąd;
  11. dziecku poszukującemu powinien dać odczuć swoją obecność, natomiast temu, które zajęło się konkretną pracą, nie może przeszkadzać – to jedno z wielu zadań nauczyciela, które wpisuje się w rolę wpierającego obserwatora;
  12. ukazuje dziecku, że jego praca jest zakończona – rolą nauczyciela jest poinformowanie dziecka, że albo wyczerpało ono dany temat, albo wyczerpało swoje siły i powinno wrócić do dalszej pracy po czasie; w ten sposób dziecko unika irytacji wymykających z powtarzających się ciągle niepowodzeń budzących skutkiem zmęczenia.

Rola nauczyciela w przedszkolu Montessori

Przedszkole Montessori to przestrzeń, w ramach której świadomi pedagodzy skrupulatnie realizują złożenia pedagogiki Montessori, jednocześnie konsekwentnie przestrzegając ról przez nią wyznaczonych. Znajomość swojej roli w procesie nauczania dzieci wyznacza konkretny obszar ingerencji nauczyciela, jednocześnie wskazując obszary, w których powinien się on usunąć na bok. Nauczyciel obserwujący i wspierający to postać nienachalna. Jego rolą nie jest formowanie dzieci wedle jednego obowiązującego wzoru, ale stwarzanie im odpowiednich warunków do zdobywania wiedzy i nowych umiejętności.

nauczyciel w przedszkolu

Róża Montessori Orłem Edukacji 2021

Z przyjemnością informujemy, że nasza placówka otrzymała nagrodę w Plebiscycie Orły Edukacji 2021. To dla nas wyjątkowe wyróżnienie, a zarazem potwierdzenie wysokiej jakości, jaką chcemy oferować naszym Podopiecznym i ich Rodzicom oraz Opiekunom.  Plebiscyt Orły...

czytaj dalej
Wybór przedszkola – co wziąć pod uwagę?

Wybór przedszkola – co wziąć pod uwagę?

Wracasz do pracy i szukasz opieki dla swojego dziecka? Rozstanie z dzieckiem nie jest łatwe, ale  czasem jest to jedyna możliwość. Jednak twoja pociecha może spędzić kilka lat we wspaniałym otoczeniu innych dzieci oraz opiekunów, którzy zapewnią pozytywny rozwój. W...

czytaj dalej
Metoda Montessori – na czym polega?

Metoda Montessori – na czym polega?

Każdy z nas jest inny… Nasze dzieci różnią się od siebie. Różnice w zachowaniu, zainteresowaniach czy tempie rozwoju obserwujemy nawet u bliźniąt. Mimo to, nasz system edukacji wciąż bazuje na standaryzacji i unifikacji nauczania, na traktowaniu wszystkich dzieci...

czytaj dalej
Jak przygotować dziecko na pójście do przedszkola?

Jak przygotować dziecko na pójście do przedszkola?

​Wyprawienie Malucha do przedszkola to dla wielu rodziców prawdziwe wyzwanie, które wiąże się z licznymi obawami oraz koniecznością wywrócenia rodzinnego świata do góry nogami – przynajmniej na chwilę. Po kilku pierwszych tygodniach Maluch w przedszkolu i nowy...

czytaj dalej
Dzień otwarty

Dzień otwarty

Zapraszamy na dzień otwarty w naszym przedszkolu który odbędzie się w najbliższy czwartek 23.07 w godz. 9.30-11.00. Jeśli chcecie Państwo dowiedzieć się więcej o pedagogice Montessori, o naszym przedszkolu, poznać naszą kadrę serdecznie zapraszamy Ul. Dębowa 12M...

czytaj dalej
Promocja dla dzieci z orzeczeniem

Promocja dla dzieci z orzeczeniem

Uwaga - pozostały ostatnie wolne miejsca dla dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Dla tych rodziców, którzy podpiszą umowę do końca lipca br. bardzo korzystne warunki. Zapraszamy. Ul. Dębowa 12M 03-054 Warszawa, Białołęka22 113 1438 604 214...

czytaj dalej
Przedszkole Montessori – Dlaczego warto?

Przedszkole Montessori – Dlaczego warto?

Wybór przedszkola to dla wielu rodziców trudna decyzja. Pod uwagę bierzemy szereg aspektów związanych z godzinami pracy placówki, dojazdem do przedszkola i możliwością odbioru dziecka przez osoby trzecie (np. dziadka lub babcię). Jednocześnie zależy nam na kameralnych...

czytaj dalej
Przenosimy się na Majorkę

Przenosimy się na Majorkę

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Rodziców rozwijamy naszą działalność. W odpowiedzi na duże zainteresowanie  naszą placówką i w trosce o coraz  większy komfort edukacji przedszkolnej od września br. zmienimy siedzibę przedszkola i utworzymy małą grupę żłobkową. Od...

czytaj dalej

Lokalizacja

Ul. Majorki 25

03-020 Warszawa, Białołęka

Prowadzimy rekrutację do wyczerpania miejsc

Zapraszamy do odwiedzenia naszego niepublicznego przedszkola na warszawskiej Białołęce od poniedziałku do piątku w godz: 7.30-17.00, kontaktu telefonicznego
+48 604 214 257 lub poprzez e-mail biuro@roza-montessori.pl.